Wissenszone

Bariumnitraat, ook bekend als barium(II)nitraat, is een belangrijk anorganisch zout dat in een breed scala aan toepassingen wordt gebruikt. Als onderdeel van verschillende chemische verbindingen en producten speelt het een belangrijke rol in de industrie, onderzoek en zelfs in het dagelijks leven. In deze blogpost zullen we de eigenschappen, productie en toepassingen van bariumnitraat nader bekijken.

Eigenschappen van bariumnitraat

Bariumnitraat is een kristallijn, wit poeder met de chemische formule Ba(NO3)2. Het heeft een molaire massa van 261,34 g/mol en een dichtheid van 3,24 g/cm³. Het smeltpunt ligt bij 590 °C, het kookpunt bij 500 °C.

Het zout is goed oplosbaar in water en vormt een kleurloze, heldere oplossing. In ethanol en andere organische oplosmiddelen is het daarentegen slecht oplosbaar. Bariumnitraat is een oxidatiemiddel en reageert met veel organische en anorganische stoffen. Vanwege zijn giftige eigenschappen is bij het hanteren en opslaan bijzondere voorzichtigheid geboden.

Productie van bariumnitraat

Bariumnitraat wordt industrieel geproduceerd door reactie van bariumcarbonaat (BaCO3) met salpeterzuur (HNO3):

BaCO3 + 2 HNO3 → Ba(NO3)2 + CO2 + H2O

Hierbij wordt het bariumcarbonaat opgelost in salpeterzuur, waarbij koolstofdioxide ontsnapt. Vervolgens kristalliseert het bariumnitraat uit de oplossing en kan het worden afgefiltreerd en gedroogd.

Een andere mogelijkheid is de reactie van bariumoxide (BaO) met stikstofdioxide (NO2):

BaO + 2 NO2 → Ba(NO3)2

Hierbij reageert het bariumoxide direct met het stikstofdioxide tot bariumnitraat.

Toepassingen van bariumnitraat

Bariumnitraat vindt toepassing in veel industrieën. Tot de belangrijkste toepassingsgebieden behoren:

Pyrotechniek en vuurwerk

Bariumnitraat is een belangrijk bestanddeel van vuurwerkartikelen en pyrotechniek. Het dient als oxidatiemiddel en geeft de vuurwerkpijlen een groene kleur.

Glas- en keramiekindustrie

Bij de glasproductie wordt bariumnitraat gebruikt als smeltmiddel en ontkleuringsmiddel. Ook in de keramiekproductie wordt het toegepast om het glazuur te verbeteren.

Geneeskunde en farmacie

Bariumnitraat wordt in de geneeskunde toegepast, bijvoorbeeld als contrastmiddel bij röntgendiagnostiek. Daarnaast wordt het in sommige geneesmiddelen gebruikt als hulpstof.

Chemische industrie

In de chemische industrie dient bariumnitraat als uitgangsstof voor de productie van andere bariumverbindingen. Bovendien wordt het gebruikt in katalyse en in coatings en verven.

Landbouw

In de landbouw wordt bariumnitraat gebruikt als meststof, omdat het barium en stikstof levert die belangrijk zijn voor de plantengroei.

Overige toepassingen

Andere toepassingsgebieden van bariumnitraat zijn de productie van lichtgevende kleuren, brandblussers, brandstoffen en rubberproducten.

Veiligheidsaspecten en hantering

Bariumnitraat moet vanwege zijn oxiderende eigenschappen en giftigheid met voorzichtigheid worden gehanteerd. Contact met huid en ogen moet worden vermeden, omdat het zout irriterend kan werken. Bij het hanteren moeten geschikte beschermingsmaatregelen zoals handschoenen en een veiligheidsbril worden gedragen.

Bariumnitraat mag niet in contact komen met brandbare stoffen, omdat het branden en explosies kan veroorzaken. Ook de opslag moet volgens de veiligheidsvoorschriften gebeuren om ongelukken te voorkomen.

Bij inslikken of inademen van bariumnitraat zijn onmiddellijk medische hulp en eerstehulpmaatregelen vereist. Het zout kan bij overdosering schadelijk zijn voor de gezondheid.

Conclusie

Bariumnitraat is een veelzijdig anorganisch zout met talrijke toepassingen in de industrie, geneeskunde en onderzoek. Zijn eigenschappen als oxidatiemiddel, kleurgever en smeltmiddel maken het tot een belangrijk bestanddeel in de meest uiteenlopende producten. Het hanteren van bariumnitraat vereist echter vanwege zijn giftigheid bijzondere voorzorgsmaatregelen. Al met al is het een interessant en nuttig zout, waarvan het belang in de chemie niet onderschat mag worden.